Rosja
Rosja, Federacja Rosyjska- państwo rozciągające się od wschodniej Europy przez północną część Azji aż po Ocean Spokojny. Rosja jest największym państwem na świecie pod względem powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Z kolei pod względem liczby ludności zajmuje 8 miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie i Bangladeszu).
Rosja graniczy z Norwegią, Finlandią, Estonią, Łotwą, Białorusią, Ukrainą, Gruzją, Azerbejdżanem, Kazachstanem, Chinami, Mongolią, Koreą Północną oraz Litwą i Polską (z dwiema ostatnimi poprzez obwód kaliningradzki). Graniczy również z kilkoma państwami poprzez Morze Bałtyckie, Morze Czarne, Morze Kaspijskie, Morze Ochockie z Japonią oraz poprzez Morze Beringa (Cieśnina Beringa) z USA.
Ze wzglęgu na bardzo dużą rozciągłość równoleżnikową i południkową warunki klimatyczne Rosji różnią się od siebie w poszczególnych regionach.
W europejskiej części kraju średnie temperatury stycznia rosną w kierunku zachodnim, od -10°C w Moskwie do -6°C przy granicy z Białorusią. Dodatnie temperatury stycznia występują przy Morzu czarnym np. Soczi.
Na Wyżynie Środkowosyberyjskiej średnie temperatury stycznia wynoszą poniżej -40°C. Najniższa temperatura została zarejestrowana w osadzie Ojmiakon -71°C. Średnie temperatury lipca przekraczające 20°C występują jedynie w okolicach ujścia Wołgi od linii Woroneż - Samara - przedgórza Ałtaju.
Europejską część Rosji zajmuje Nizina Wschodnioeuropejska. W jej północnej części dominuje krajobraz polodowcowy. Najwyższymi wzniesieniami niziny są wzgórza Wałdaj, gdzie znajdują się źródła Wołgi - najdłuższej rzeki Europy oraz Dniepru i Dźwiny. Granicą pomiędzy europejską a azjatycką częścią Rosji są góry Ural. Na wschód od Uralu rozciąga się Nizina Zachodniosyberyjska o powierzchni około 3 mln km2, która przechodzi w Wyżynę Środkowosyberyjską (wraz z górami Putorana) o powierzchni około 3,5 mln km2. Na północ od Wyżyny Środkowosyberyjskiej rozciąga się Nizina Północnosyberyjska, z kolei na wschód rozpoczyna się Nizina Środkowojakucka. Na wschód od tej niziny rozpoczynają się wschodnio-syberyjskie pasma górskie na które składają się: Góry Wierchojańskie, Góry Czerskiego, Góry Anadyrskie, Góry Koriackie oraz Góry Środkowe na półwyspie Kamczatka. Na południu Niziny Zachodniosyberyjskiej ku wschodowi rozciągają się południowo-syberyjskie pasma górskie na które składają się: Ałtaj, Sajany, Góry Jabłonowe, Góry Borszczowoczne, Góry Stanowe, Pasmo Stanowe, Góry Ałdańskie, Dżugdżur oraz Sichote Aliń.
Najwyższy szczyt Rosji to Elbrus o wysokości 5642 m n.p.m. znajdujący się w górach Kaukaz, najdłuższą rzeką jest Ob o długości 4338 km lub 5410 km (od źródeł Irtyszu). W Rosji znajduje się też najdłuższa rzeka Europy - Wołga o długości 3690 km. Największym jeziorem Rosji i jednocześnie Świata jest Morze Kaspijskie. W Rosji znajduje się też najgłębsze jezioro na świecie - Bajkał (około 1/5 światowych zasobów wody słodkiej). Ma on głębokość 1637 m, natomiast dno jeziora jest 1285 metrów pod poziomem morza, co tworzy największą na świecie kryptodepresję.
Atrakcje turystyczne
W części europejskiej Rosji wyróżniamy dwa główne regiony turystyczne: kaukasko- czarnomorski i centralny.
Region kaukasko- czarnomorski
występują tu liczne wody mineralne (solanki, wody siarkowe). Główną miejscowością chętnie odwiedzaną przez turystów jest Soczi- największe kąpielisko w Rosji. Rozciąga się wzdłuż wybrzeża na długości 145 km. Natomiast w rosyjskiej części Kaukazu występują liczne źródła mineralne i pokłady borowinowe. Największy zespół uzdrowiskowy w Rosji to właśnie Kaukaski (1200 km2), który odwiedza ok. 2 milionów kuracjuszy rocznie.
Region Centralny
ciągnie się od zachodnich granic Rosji do Uralu. Znajduje się tu uzdrowiska o znaczeniu krajowym np. Siergijewskie Wody Mineralne oraz miejscowości strefy uzdrowiskowej Petersburga, np. Siestrorieck. Z kolei ośrodkami turystyki krajoznawczej są Moskwa, Petersburg, Wołgograd a także Kołomieńskie (skansen obiektów sakralno-świeckich z XVI- XVIII w.), Archangielskie (zespół pałacowo- ogrodowy XVIII w.), Borodino (miejsce największego starcia podczas wojny napoleońskiej w 1812 r., muzeum historyczne).
Dla polskich turystów szczególne znaczenie ma Katyń, miejsce pamięci narodowej gdzie w 1940 r. NKWD zamordowało oficerów polskich z obozu jenieckiego w Kozielsku. Na miejscu wybudowano symboliczny cmentarz.
Najbardziej znanym szlakiem turystycznym w tym regionie jest tzw. szlak Złotego Pierścienia Rosji, związanym z historycznymi miastami. Obejmuje on obszar od Moskwy poprzez Siergijew, Peresław Zaleski, Jarosław, Władimir, Suzdal aż po Iwanowo. W miastach złotego szlaku do dzisiaj zachowały się zabytki z okresu od XII do XVII w. Są to ogrody, mury obronne starych klasztorów, cerkwie i arcydzieła sztuki budownictwa drewnianego a także liczne freski i ikony.
Moskwa
stolica Rosji, centrum administracyjne, komunikacyjne, gospodarcze i kulturalne Rosji. Moskwa to jedno z największych miast świata. Najcenniejszym zespołem zabytkowym jest Kreml i Plac Czerwony z cerkwią Wasyla Błogosławionego mauzoleum Lenina. Kreml został założony w 1156 r. jako drewniana twierdza, od XVI w. stał się rezydencją wielkich książąt moskiewskich, z czasem carów rosyjskich, wreszcie siedzibą najwyższych władz byłego ZSRR a obecnie Rosji. Kreml był wielokrotnie przebudowywany, główna przebudowa miała miejsce na przełomie XV i XVI wieku. Wówczas, przy udziale architektów włoskich zostały wzniesione potężne mury z cegły, z 19 basztami, pałac, monumentalne sobory ( Uspeński – koronacyjny, Błogowieszczeński – pałacowy, Archangielski – mauzoleum grobowe wielkich książąt i carów) oraz wieżę – dzwonnicę. W XVII wieku wybudowano pałac carski i cerkiew Dwunastu Apostołów, w XVIII w. arsenał i Pałac Senatu, a w XIX wieku Wielki Pałac Kremlowski i zbrojownię Orużejnaja pałata, jedno z najbogatszych muzeów Rosji. Kreml zbudowany na planie trójkąta łączy trzy style architektoniczne (bizantyjski, rosyjskiego baroku i klasycystyczny).
W stolicy znajduje się wiele innych obiektów zabytkowych. Funkcjonuje ponad 30 teatrów, wiele sal koncetowych, ponad 100 muzeów (znane Muzeum Sztuk Plastycznych im. A.S. Puszkina, Galeria Trietiakowska, Muzeum kosmonautyki), ponadto wieża telewizyjna Ostankino (jedna z największych konstrukcji świata, 533 m wysokości), znana Aleja Bohaterów Kosmosu z popiersiami kosmonautów, Głowny Ogród Botaniczny z największymi w Europie oranżeriami i wiele innych.
Petersburg
został zbudowany na terenach odebranych Szwedom w 1703 r. przez Piotra I. W okresie od 1712 do marca 1918 r. miasto było stolicą Rosji. Obecnie Petersburg jest jednym z głównych centrów muzealnych w Europie, do najsłynniejszych należą Ermitaż (największe muzeum w Rosji, galeria obrazów) oraz Muzem Rosyjskie.Ponadto czynnych ponad 20 teatrów, opera, filharmonia. Nielada atrakcją dla turystów są słynne "białe noce"(15-30 VI). Co roku w związku z zjawiskiem odbywają się tradycyjne festiwale sztuki.
Władimir
najstarszym i najbardziej znanym zabytkiem miasta jest sobór Uspieński. Miał on stanowić symbol zniesienia prymatu Kijowa na Rusi. Jednocześnie sobór stanowił natchnienie i wzór dla włoskiego architekta Aristotelesa Fioravanti przy wznoszeniu soboru Uspienskiego w moskiewskim Kremlu. Z miastem związany jest również kult Matki Boskiej Włodzimierskiej, zajmującej naczelne miejsca w rosyjskiej maryjnej hierarchi.
W części azjatyckiej wyróżnić można kolejne dwa, główne regiony: północny i południowy. Region południowy to głównie obszary górskie na południu Syberii. Turystyka górska funkcjonuje głównie w góracj Ałtaj. Na pozostałych obszarach turystyka koncentruje się wokół jeziora Teleckiego i nad jeziorem Bajkał. Nielada atrakcję stanowią również zbudowane na Angarze hydroelektrownie w Irkucku i Bracku.
Irkuck
początkowo kozacka warownia, która powstała w XVII w., korzystne położenie osady nad rzeką Angarą sprzyjało rozwojowi i w 1686 r. otrzymała prawa miejskie. Znaczący wkład w rozkwit Irkucka i Syberii Wschodniej wnieśli Polacy, którzy trafili na te tereny najczęściej jako zesłańcy. Obiekty warte zoobaczenia to m.in. cerkiew Spasska (1706 r.), cerkiew Krestowodwiżeńska (1760 r.), Muzeum Krajoznawcze.
Bajkał
to najgłębsze jezioro świata (1620 m) oraz najgłębsze jezioro słodkowodne Azji (31,5 tys. m2), również najgłębsza kryptodepresja na świecie (dno jeziora leży 1165 p.p.m.). Brzegi jeziora są zazwyczaj strome, pokryte tajgą. Bajkał charakteryzuje bogactwo endemicznej flory i fauny. Wokół jeziora występują liczne gorące źródła oraz bogactwa mineralne. W drugiej połowie XIX w. polscy zesłańce badali jezioro, dla uczczenia wyników badań, ich imionami nazwano góry: Czekanowskiego i Czerskiego (Syberia Wschodnia).
Region Północny obejmuje Nizinę Zachodniosyberyjską, Wyżynę Środkowosyberyjską oraz pasma górskie na wschodzie kraju. Turystyka ogólnie jest słabo rozwinięta w tym regionie. Znanymi uzdrowiskami są: Abałach, Dybińskie Wody Mineralne (Jakucja), Tała, Małkińskie, Paratunka, Oziernowski, Paużetka (Kamczatka). Turyści chętnie wybierają się na rejsy turystyczne po Obie, Jeniseju, Lenie.
Turystycznie rozwija się również Kamczatka. Utworzono rezerwat obejmujący okolice Wulkanu Kamockiego i Dolinę Gejzerów. Aktywizuje się również działalność kamczackich uzdrowisk.
Sporty i plaże
Rosja to kraj trzynastu mórz, posiada mnóstwo akwenów śródlądowych, zupełnie wyjątkowe jaskinie i legendarne jezioro Bajkał.
Sporty wodne
Woda w wielu rosyjskich rzekach nie zachęca do kąpieli, ale przy brzegach w wielu miejscach można wypożyczyć kajaki. Możliwości uprawiania sportów wodnych na Syberii są ogromne.
Na północy Rosji europejskiej turystów przyciągają Wyspy Sołowieckie (w lecie można je również opłynąć statkiem). Warto też spenetrować deltę Wołgi poniżej Astrachania, ze wspaniałą fauną i florą.
W Moskwie i Sankt Petersburgu działają liczne kluby jachtowe. W miejskich parkach z czystymi jeziorami w lecie można wypożyczyć łodzie wiosłowe i wybrać się na przejażdżkę.
Biura we Władywostoku, Komsomolsku nad Amurem i na Kamczatce organizują spływy pontonami. W rejonie Ałtaju odbywają się wówczas, gdy zjawią się chętni. Do pokonania najbardziej malowniczych i zarazem niebezpiecznych odcinków trzeba się rzetelnie przygotować – specjaliści od raftingu z Omska i Barnaułu chętnie pomogają w tych czynnościach .
Turystyka rowerowa
Dwa największe zagrożenia dla rowerzystów to stan dróg i piraci drogowi. Poza tym Rosjanie gościnnie przyjmują rowerzystów przemierzających kraj, zwłaszcza mieszkańcy wiejskich terenów są pełni podziwu dla cyklistów.
By pokonać trudne odcinki trasy trzeba odpowiednio przygotować rower i zabrać sporo części zapasowych.
Niektóre lokalne biura turystyczne oferują zorganizowane wycieczki rowerowe, np. wyprawę szlakiem miast Złotego Pierścienia.
Trekking i wspinaczka
Najdogodniejsze warunki do wędrowania i uprawiania narciarstwa biegowego w Rosji europejskiej oferuje Lapoński Rezerwat Przyrody, okolice Elbrusu na Kaukazie oraz zachodni Ural. Możliwości w części azjatyckiej są nieograniczone.
Najlepszy teren do uprawiania trekkingu to miejsca, gdzie tajgę przecinają górskie pasma i rzeki. Niezapomnianych wrażeń dostarczy na pewno wyprawa na Kamczatkę z wulkanami, w wyjątkowo piękny Ałtaj, a także wędrówki wokół Bajkału (niektóre odcinki pokonuje się tylko łodzią).
Wyprawy wysokogórskie najlepiej organizować i przeanalizować przed przyjazdem na miejsce. Najpopularniejsze cele wypraw to Kaukaz, Ałtaj (na południe od Bijska przy granicach z Kazachstanem i Mongolią), malownicze pasmo Ergaki (na południe od Abakanu), Sajany (na granicy z Mongolią), Góry Bajkalskie (na zachodnim brzegu jeziora) i wulkany półwyspu Kamczatka.
Wędkarstwo
Zorganizowane wyprawy wędkarskie na Syberię i Daleki Wschód są bardzo drogie. Można samemu wyruszyć na wędkowanie, ale trzeba dokładnie sprawdzić miejsce – w wielu obowiązują surowe zakazy połowów.
Powższy region to raj dla wędkarzy – w rzekach kłębią się lipienie i różne gatunki łososia, a w dystrykcie Todża w Tuwie pływają tzw. tajmienie, ryby ważące od 20–30 kg. Kamczatka jest także wyjątkowo atrakcyjna – uważa się, że to najlepsze na świecie miejsce połowu pstrąga tęczowego.
Kuchnia
Kuchnia Rosyjska jest bardzo ciekawa i urozmaicona ze względu na wiele wpływów z Europy oraz z Azji. Sztuka kulinarna w Rosji sięga VI wieku p.n.e. W tym czasie żołnierze piechoty mongolskiej przynieśli wiele zwyczajów ze swoich stron, między innymi to oni nauczyli nas zakwaszać mleko bez tej sztuki nie byłoby np. rozpowszechnionych jogurtów, kwaszone były również inne produkty miedzy innymi kapusta czy buraki.
Lubiany kwaśno słodki smak ma wiele potrawach kuchni rosyjskiej, miedzy innymi tak zwany Szczi (kapuśniak) jest to jedno z głównych dań tej kuchni znane od ponad 1000 lat, szczególnie w północnych oraz centralnych regionach Uralu, i na Syberii. Jest kilka rodzajów Szczi między innymi z mięsem oraz z samą cebulą (postne), z małą ilością soku z jabłek, z dużą ilością soku z kapusty, wszystkie te dodatki wpływają na tak zmienny ale wyśmienity smak tej potrawy.
Na kuchnie rosyjską miały wpływ również inne kuchnie np. kuchnia francuska - było to spowodowane modą jaka panowała w XIX wieku na wszystko co francuskie.
Kuchnia rosyjska jest zróżnicowana również ze względu na klimat jaki panuje w tym kraju. W regionach gdzie zimy nie widać końca, (Ural, Syberia, Kamczatka) gotowane są dania o wysokiej zawartości kalorii. Jednym z takich dań są pielmieni z rodziny wareników polewane śmietaną (pierogi) których przygotowuje się setki sztuk na jeden posiłek.
Sztuka kulinarna jest bardzo rozpowszechniona w całej Rosji. Główne potrawy to przede wszystkim bliny, zupa Solianka, danie mięsne Boeuf Strogonow czy uzbecki płow.
Historia
Klęska imperium rosyjskiego w I wojnie światowej doprowadziła do przejęcia władzy przez komunistów i utworzenia ZSRR. Krwawe rządy Stalina (1924-1953) wzmocniły pozycję Rosji wśród innych republik, ale kosztowały dziesiątki milionów istnień ludzkich. Radziecka gospodarka i społeczeństwo przez dziesięciolecia trwała w zastoju, dopiero sekretarz generalny Michaił Gorbaczow (1985-91), unowocześnił komunizm, wprowadził "głasnost" i "pieriestrojkę" (jawność i restrukturyzację), nieumyślnie uruchamiając proces, który w 1991 roku doprowadził do rozpadu ZSRR na 15 niezależnych republik. Od tego czasu Rosja zmaga się z problemami usiłując stworzył demokratyczny system polityczny i wprowadził gospodarkę rynkową, które mają zastąpić sterowaną komunistyczną gospodarkę i politykę.
Ponieważ Federacja Rosyjska jest prawnym sukcesorem ZSRR, a większość terytorium, ludności i produkcji przemysłowej ZSRR była w Rosji, po upadku ZSRR Rosja nadal pełni ważną rolę w polityce światowej. Kraj ten należy do G8, pomimo że ze swoim nominalnym produktem krajowym brutto zajmuje 9. miejsce na świecie. Rosja została oficjalnie włączona do G7 w roku 1998 nie ze względu na znaczenie ekonomiczne, lecz z przyczyn politycznych. Był to wyraz wdzięczności dla prezydenta Jelcyna za przeprowadzenie reform gospodarczych w Rosji i za jego neutralną postawę wobec rozszerzenia NATO na wschód, co dało G7 + Rosję. G8 utworzono już za rządów Władimira Putina, obecnego prezydenta, wraz z polepszaniem się w tym czasie sytuacji ekonomicznej w Rosji (Wikipedia).
Ceny
Pieniądze można wymieniać bez żadnych ograniczeń w bankach i kantorach, ale niektóre z nich, np. w Obwodzie Kaliningradzkim, wymagają okazania paszportu. Należy wystrzegać się wymiany poza kantorami i bankami, mimo lepszego kursu, gdyż można otrzymać fałszywe banknoty. Bankomaty przyjmują karty płatnicze światowych sieci. Banki pośredniczą w transferze z zagranicy pieniędzy dla osób prywatnych.
Przykładowe ceny w rublach:
W barze:
- pielimieni 200g 20
- czeburiek 1szt. 10-12
- bieliaszi 1szt. 15
- pierożki 1szt. 10-12
Produkty spożywcze:
- chleb 9
- czekolada 18-30
- mleko zagęszczone 18-25
- mleko zwykłe 1 litr 30
- zupki chińskie 4-5
- soki 1 litr 30
- miód 110
- wódka 0.5 litra 50-100
- Mars 14
- piwo Baltika 20-30
- piwo Holsten 40
Inne produkty:
- papier toaletowy 6-8
- długopis 5
- mydło 6-20
- papierosy:
Malboro 30-40
