Piramida Cheopsa – największa piramida w Gizie

Piramida Cheopsa, nazywana również Wielką Piramidą lub piramidą Chufu, to monumentalny grobowiec faraona znajdujący się na płaskowyżu Giza w Egipcie. Każda świeżo zbudowana piramida była obłożona polerowanymi płytkami z wapienia i granitu. Piramida Cheopsa również była wykonana w ten sam sposób, a wapiennych bloków było aż 2,5 mln. Piramida wznosi się na wysokość 137 metrów.

Piramida Cheopsa powstała 4500 lat temu, około 2560 roku p.n.e., w czasach IV dynastii starożytnego Egiptu. Jej budowa prawdopodobnie trwała około 20 lat.

• Pierwotna wysokość: ok. 146,5 m;
• Obecna wysokość: nieco ponad 137 m;
• Przyczyny obniżenia: upływ czasu, erozja i utrata piramidionu;
• Długość jednego boku podstawy: ok. 230 m;
• Powierzchnia konstrukcji: ponad 5 ha, to kilka pełnowymiarowych boisk piłkarskich;
• Liczba kamiennych bloków: ok. 2,5 mln;
• Waga jednego bloku: od kilku do kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu ton;
• Rekord wysokości: przez prawie 4 tys. lat była najwyższą budowlą na świecie.

Piramida znajduje się na płaskowyżu Giza, w obrębie aglomeracji kairskiej w Egipcie. Giza znajduje się 11 km od centrum stolicy Egiptu. Piramida Cheopsa jest częścią zespołu grobowego obejmującego piramidy Chefrena i Mykerinosa, mniejsze piramidy, świątynie oraz Wielkiego Sfinksa. Na zachód od piramid w Kairze podobnych obiektów jest o wiele więcej – tworzą one niezwykłe miasto umarłych.

Piramida Cheopsa powstała w okresie IV dynastii Starego Państwa, około XXVI wieku p.n.e., jako grobowiec faraona Chufu, znanego w tradycji greckiej jako Cheops. Faraon Cheops rządził Egiptem 4500 lat temu. Informacje o przyczynach śmierci faraonów są bardzo skąpe, zwłaszcza w przypadku władców, których mumie nie zachowały się do naszych czasów. Dotyczy to również Cheopsa. Gdy w okresie nowożytnym badano jego piramidę, komora grobowa była już pusta, a w sarkofagu nie odnaleziono żadnych szczątków. Z tego powodu przyczyna śmierci faraona pozostaje nieznana.

Dla starożytnych Egipcjan właściwy pochówek zmarłych miał ogromne znaczenie. Ciała układano zawsze z twarzą zwróconą ku zachodowi, ponieważ wierzono, że za zachodnim horyzontem znajduje się kraina umarłych. Do grobów wkładano również przedmioty potrzebne zmarłemu w życiu pozagrobowym, takie jak naczynia, ozdoby czy zapasy żywności, aby mógł z nich korzystać po śmierci.

Architektem słynnej piramidy jest prawdopodobnie Hemiunu, bratanek i urzędnik Cheopsa. Tak ogromne przedsięwzięcie wymagało nie tylko projektu architektonicznego, lecz także administracji, zaopatrzenia, transportu i pracy wyspecjalizowanych zespołów. Szacuje się, że przy wznoszeniu i organizacji budowy piramidy mogły pracować dziesiątki tysięcy robotników, rzemieślników i specjalistów odpowiedzialnych za transport oraz obróbkę kamienia. Dużo budowniczych piramidy uległo ciężkim wypadkom i wielu z nich ginęło podczas całej budowy.

Dokładna metoda wznoszenia piramidy nie została w pełni rozstrzygnięta, ale badacze dysponują dowodami dotyczącymi transportu kamienia, pracy zespołów robotniczych i wykorzystania ramp. Bardzo precyzyjnie ustawiono budowlę według głównych stron świata. Nie odbiega ona jednak pod tym względem bardzo od innych piramid z tego okresu. Większość bloków kamiennych wykorzystanych do budowy piramidy pochodziła z pobliskich kamieniołomów wapienia, oddalonych od miejsca budowy o najwyżej kilkaset metrów. Inaczej było z granitem użytym do wzniesienia głównej komory grobowej. Kilkadziesiąt granitowych bloków sprowadzono statkami z Asuanu, położonego niemal 1000 km od Gizy.

Rdzeń piramidy pokryto wysokiej jakości wapieniem wydobywanym w kamieniołomach w Tura, znajdujących się po wschodniej stronie Nilu, około kilkunastu kilometrów od placu budowy.

Do dzisiaj ludzkość zachwyca się precyzją budowy piramidy, a jej budowę często przypisuje się cywilizacjom pozaziemskim. Jedna z najbardziej rozpowszechnionych hipotez zakłada, że podczas budowy piramidy wykorzystywano rampy, po których przeciągano kamienne bloki na drewnianych saniach. Rampy usypywano z piasku, żwiru i gruzu, a ich powierzchnię wzmacniano, aby ułatwić transport ciężkich ładunków. Do dziś nie wiadomo jednak, jak dokładnie wyglądał system ramp.

W egiptologii najczęściej przyjmuje się, że czas budowy Piramidy Cheopsa wynosił około 20 lat. Szacunek ten opiera się przede wszystkim na długości panowania faraona oraz odkrytych zapisach dotyczących organizacji prac budowlanych. Nie zachowały się jednak dokumenty opisujące cały przebieg budowy ani jej dokładny harmonogram. Dlatego dokładnie nie wiadomo, ile budowano piramidę.

O powstaniu piramidy krąży wiele legend, mitów, teorii oraz opowieści. Jedną z nich jest teoria, że piramidę budowali niewolnicy, jednak z najnowszych publikacji egiptologów wynika, że twórcami tej ogromnej budowli byli robotnicy, rzemieślnicy i pracownicy sezonowi, czyli zespoły robotników, którzy otrzymywali żywność i mieli własne zaplecze mieszkalne.

Wielka Piramida Cheopsa kryje w swoim wnętrzu rozbudowany system korytarzy, przejść, komór oraz kanałów wentylacyjnych. Po wejściu do budowli rozpoczyna się wąski Korytarz Zstępujący, który prowadzi w głąb piramidy. W trakcie budowy wykonano również Korytarz Wstępujący, umożliwiający dostęp do wyżej położonych części konstrukcji.

Najbardziej imponującym elementem wewnętrznego układu jest Wielka Galeria – monumentalny korytarz o długości około 50 metrów i wysokości przekraczającej 8 metrów. Prowadzi ona do Komory Króla, w której znajduje się wykonany z granitu sarkofag przeznaczony dla faraona Cheopsa. Ściany i strop komory zbudowano z ogromnych granitowych bloków, a zastosowane rozwiązania konstrukcyjne miały zabezpieczać pomieszczenie przed naciskiem masy kamienia znajdującej się powyżej.

W piramidzie znajduje się także Komora Królowej, położona niemal w centralnej części budowli.

W Piramidzie Cheopsa nie odnaleziono mumii faraona ani kompletnego wyposażenia grobowego. Co więcej, nie ma całkowitej pewności czy Cheops rzeczywiście został pochowany w piramidzie. Większość badaczy uważa jednak, że budowla pełniła funkcję jego grobowca, a ciało faraona mogło zostać później przeniesione, wykradzione lub zniszczone. Piramida była bowiem plądrowana już w czasach starożytnego Egiptu.

Piramida Cheopsa została zaliczona do siedmiu cudów świata starożytnego przede wszystkim ze względu na swoją skalę i niezwykłą precyzję wykonania. Trudno uwierzyć, że tak ogromna budowla powstała ponad 4,5 tysiąca lat temu, bez użycia współczesnych maszyn. Przez niemal 4 tysiące lat była najwyższą konstrukcją stworzoną przez człowieka, a dziś pozostaje jedynym starożytnym cudem świata, który przetrwał do naszych czasów.

Podczas zwiedzania piramid w Gizie, wejście do wnętrza Piramidy Cheopsa jest możliwe po zakupieniu oddzielnego biletu, o ile obiekt jest w danym okresie udostępniony.

Warto wiedzieć przed zwiedzaniem tej wyjątkowej budowli, że w jej wnętrzu czekają na nas wąskie i strome przejścia, niewiele przestrzeni, wysoka temperatura lub wilgotność i brak dekorowanych sal. Wejście może być trudne dla osób z klaustrofobią, ograniczoną sprawnością lub problemami z kręgosłupem.

Najlepszym sposobem zwiedzania piramid w Gizie i Wielkiej Piramidy jest wycieczka fakultatywna. Warto wiedzieć, że często cena wycieczki nie obejmuje dodatkowej opłaty za wstęp do wnętrza Piramidy Cheopsa. Bilety można nabyć w oficjalnym systemie internetowym, kasach na miejscu lub automatach obsługujących płatności kartą. Warto przyjechać rano i sprawdzić aktualne godziny otwarcia przed wizytą.

Zwiedzanie piramid najlepiej połączyć ze zwiedzaniem Wielkiego Muzeum Egipskiego w Kairze. Na zwiedzanie całego płaskowyżu Giza najlepiej przeznaczyć co najmniej kilka godzin, aby zobaczyć również piramidy Chefrena i Mykerinosa oraz Wielkiego Sfinksa.

Jak się przygotować na zwiedzanie piramid w Gizie?

• Zapakujcie zapas wody pitnej;
• Konieczne jest nakrycie głowy – teren nie jest zacieniony;
• Zabierzcie krem o wysokim filtrze SPF;
• Zabierzcie wygodne obuwie, które umożliwi swobodne poruszanie po wymagającym podłożu;
• Zachowajcie ostrożność przed natarczywymi sprzedawcami pamiątek.

Ceny za bilety kształtują się następująco:

• Bilet na płaskowyż Giza kosztuje ok. 12 euro za osobę dorosłą, bilet ulgowy ok. 6 euro;
• Dodatkowy bilet do Wielkiej Piramidy kosztuje ok. 26 euro za osobę dorosłą i ok. 13 euro za bilet ulgowy;
• Bilety do innych piramid kosztują od ok. 3,5 do 12 euro za osobę dorosłą;
• bilety ulgowe kosztują od ok. 1,7 do 5 euro.

Godziny otwarcia kompleksu:

W miesiącach letnich i zimowych – od 7:00 do 16:00;

Podczas ramadanu – od 8:00 do 15:30.

Do piramid w Gizie można dojechać z Kairu za pomocą taksówki, którą można zamówić przez aplikację, transportu publicznego lub zorganizowanej wycieczki. Świetnym sposobem na zwiedzanie piramid jest wycieczka objazdowa do Egiptu.

• 2–3 godziny na najważniejsze punkty,
• około pół dnia na spokojniejsze zwiedzanie kompleksu,
• więcej czasu przy wejściu do wnętrza piramidy i zwiedzaniu dodatkowych obiektów.

Najlepszy czas na zwiedzanie Wielkiej Piramidy jest poranek, czyli zaraz po otwarciu kompleksu, ponieważ słońce nie jest jeszcze męczące i nie ma tak dużo turystów. Najlepszą porą na zwiedzanie piramid w Gizie w tym Piramidy Cheopsa są miesiące od października do maja.

Planując zwiedzanie Piramidy Cheopsa, warto połączyć je z wizytą z:

• Piramidą Chefrena,
• Piramidą Mykerinosa,
• Wielkiego Sfinksa,
• piramidy królowych,
• świątyniami grobowymi,
• Wielkim Muzeum Egipskim.

Czy warto odwiedzić Wielką Piramidę podczas wycieczki fakultatywnej?

Zdecydowanie warto odwiedzić piramidę Cheopsa podczas wycieczki Giza i Kair, chociaż warto wiedzieć, że jej wnętrza są surowe i nie są pokryte barwnymi malowidłami. Również wejście do niej jest wąskie, a korytarze, którymi się idzie nie są przystosowane dla osób z problemami w poruszaniu się oraz dla osób z klaustrofobią.

Ile waży Piramida Cheopsa?

Całkowitą masę Piramidy Cheopsa szacuje się na około 6 milionów ton. Poszczególne bloki ważą zazwyczaj od około 2 do kilku ton, jednak największe granitowe elementy konstrukcji mają masę wynoszącą kilkadziesiąt ton.

Dlaczego piramida straciła swój wierzchołek?

Piramida Cheopsa straciła wierzchołek na skutek wielowiekowej erozji, trzęsień ziemi oraz rozbierania zewnętrznej okładziny. Zniknął również piramidion, czyli kamień wieńczący szczyt budowli, choć nie wiadomo dokładnie, kiedy został usunięty lub zniszczony.

Dlaczego Piramida Chefrena wygląda na wyższą?

Piramida Chefrena wygląda na wyższą, ponieważ została zbudowana na wyżej położonej części płaskowyżu Giza.

Ile trwa zwiedzanie Piramidy Cheopsa?

Samo wejście do wnętrza Piramidy Cheopsa zajmuje zwykle około 30–60 minut, zależnie od kolejek i tempa zwiedzania.

Czy można zwiedzać Wielką Piramidę wieczorem?

Wnętrza Piramidy Cheopsa nie można zwiedzać nocą. Wstęp do jej wnętrza możliwy jest wyłącznie w ciągu dnia. Aby zobaczyć piramidy po zmroku, warto skorzystać z nocnych wycieczek oferowanych przez lokalne biura i platformy turystyczne, a także obejrzeć wieczorny pokaz Światło i Dźwięk.