Skąd pochodzi czekolada?

Historia czekolady liczy sobie aż 4000 lat wstecz. Początek swój czekolada miała w starożytnej Mezoameryce, czyli na obecnym terytorium Meksyku. To tam odkryto pierwsze krzewy kakaowca.

Olmekowie, reprezentanci jednego z najdawniejszych ludów w Ameryce Łacińskiej, byli pierwsi, którzy odkryli sztukę przygotowywania czekolady z nasion kakaowca. Spożywali ją podczas ceremonii lub stosowali jako lekarstwo.

W późniejszych wiekach Majowie uważali czekoladę za napój bóstw. Aby przygotować ten boski napój, stosowali prażone i zmielone ziarna kakaowca, które mieszali z papryczką chili, wodą i skrobią kukurydzianą. Majowie polewali tę mieszankę z jednego naczynia do drugiego, aby uzyskać gęsty, pokryty pianką napój zwany "xocolatl", co oznacza gorzką wodę.

Aztekowie rozdrabniali nasiona kakaowca, by produkować zimny napój z kukurydzą, chili, miodem, wanilią oraz z suszonymi płatkami kwiatów nadających różną barwę napojom.

Czekolada dotarła do Europy w XVI wieku, za sprawą podróży hiszpańskiego odkrywcy Hernána Cortésa do Nowego Świata. Po zdobyciu Meksyku przez Hiszpanów w 1521 roku, Cortés i jego towarzysze zostali wprowadzeni w zwyczaje spożywania czekolady przez Azteków. Wkrótce potem, czekolada trafiła do Europy wraz z powracającymi hiszpańskimi konkwistadorami. Początkowo, czekolada była dostępna jedynie dla elity i bogatych mieszkańców Europy, głównie jako napój. Jednak z czasem, popularność czekolady rosła, a nowe metody produkcji i przetwarzania sprawiły, że stała się ona bardziej dostępna dla szerszego grona odbiorców. W XVII wieku czekolada stała się popularna na dworach królewskich, a wraz z rozwojem handlu międzynarodowego, trafiła do różnych krajów Europy, gdzie szybko zdobyła uznanie i popularność.

W 1828 roku Casparus van Houten Senior opatentował proces proszkowania nasion kakaowca, a jego syn stworzył metodę alkalizacji czekolady, znaną jako dutching. Równocześnie Francis Fry połączył kakao, cukier i rozpuszczony tłuszcz kakaowy, wylewając mieszankę do formy i w ten sposób wytworzył pierwszą tabliczkę czekolady.

W połowie XIX wieku powstały znane firmy produkujące czekoladę. Co ciekawe, w 1975 roku po raz pierwszy dodano mleko skondensowane do czekolady, co zaowocowało stworzeniem czekolady mlecznej. Równocześnie rozwinięto technologię produkcji rozpuszczalnej czekolady.

Kakaowiec rośnie w odpowiednim klimacie, dlatego jest uprawiany na dużą skalę tylko w niektórych częściach świata, takich jak Afryka, Ameryka Południowa, wschodnia Azja oraz na niewielką skalę w Oceanii. Największą produkcją ziaren kakaowych w Afryce mogą poszczycić się Wybrzeże Kości Słoniowej, Ghana i Nigeria. W Azji Wschodniej czołowe miejsce zajmują Indonezja, Indie i Filipiny, natomiast w Ameryce Południowej –Ekwador, Brazylia i Peru.

Proces wytwarzania czekolady zaczyna się od prażenia ziaren kakaowca, które trwa od kilku minut do godziny, w zależności od ich pochodzenia i oczekiwanego efektu, w temperaturze od 100 do 200 stopni Celsjusza. Po prażeniu ziarna są obierane z łusek i mielone, aż uzyska się z nich półpłynną masę, zwana miazgą kakaową.

Następnie pojawia się etap konszowania, gdzie masa jest poddawana obróbce cieplnej i mieszaniu, co powoduje wygładzenie masy oraz wzmocnienie jej smaku i aromatu poprzez redukcję wody i kwasowości. W tradycyjnych fabrykach czekolady ten proces może trwać nawet trzy dni.

Po odpowiednim przygotowaniu masy czekoladowej można ją formować w tabliczki czekolady. Operacja ta wymaga temperowania, czyli cyklicznego podgrzewania i schładzania masy czekoladowej, aby uzyskać połysk i idealnie kruche struktury końcowego produktu.

W przypadku czekolad mlecznych, do masy dodaje się także mleko w proszku – pełne lub odtłuszczone, śmietanę w proszku, serwatkę w proszku oraz tłuszcz mleczny.

Czekolada gorzka jest uznawana przez entuzjastów za najbardziej autentyczną, zawierającą co najmniej 70% miazgi kakaowej. Charakteryzuje się intensywnym smakiem i twardością, pozbawiona jest również dodatku mleka.

Czekolada deserowa, mieszcząca się pomiędzy gorzką a mleczną, zawiera od 50 do 70% miazgi kakaowej. Jest delikatniejsza od czekolady gorzkiej, ale nie tak słodka, jak mleczna, również nie zawiera mleka.

Czekolada mleczna, o zawartości kakao nieprzekraczającej połowy, jest uzupełniona mlekiem, mlekiem w proszku i tłuszczem mlecznym, co nadaje jej najbardziej kremową i słodką konsystencję spośród ciemnych czekolad.

Czekolada biała, choć czasem kwestionowana jako czekolada ze względu na brak proszku kakaowego, zawiera masło kakaowe, które nadaje jej charakterystyczny smak i konsystencję. Zazwyczaj jej zawartość masła kakaowego nie przekracza 33%. Pierwszy raz pojawiła się na rynku w 1930 roku.

Czekolada różowa, inaczej znana jako rubinowa, wyprodukowana z ziaren kakaowca rubinowego, cukru i mleka, charakteryzuje się naturalnym kolorem i brakiem sztucznych barwników czy aromatów. Jej kremowa konsystencja i delikatny smak przypominający jagody sprawiają, że jest ona unikalna wśród innych rodzajów czekolad. Po raz pierwszy wprowadzono ją na rynek w 2017 roku.

W Europie Zachodniej w krajach, takich jak Belgia, Francja i Szwajcaria czekolada słynie z doskonałej jakości. Belgia znana jest z pralin i czekoladowych trufli, Francja z eleganckich tabliczek czekolady o różnych smakach i aromatach, a Szwajcaria jest znana z doskonałej jakości mlecznej czekolady.

W Ameryce Łacińskiej kraje, takie jak Meksyk i Ekwador są znane z gorzkich odmian czekolady, które są wytwarzane tradycyjnymi metodami i często zawierają dodatki takie jak chili czy kawa. W Brazylii popularne są czekolady z wyczuwalnymi nutami owocowymi.

W Azji np. Japonia słynie z precyzyjnej produkcji i innowacyjnych smaków czekolady, często eksperymentując z nietypowymi dodatkami, takimi jak zielona herbata matcha czy sakura. W Indiach popularna jest gorzka czekolada z dodatkiem przypraw, takich jak cynamon czy kardamon.

W Afryce Zachodniej, zwłaszcza w Ghanie, produkowana jest wysokiej jakości gorzka czekolada, często o intensywnym smaku kakao i nutach owocowych. W Południowej Afryce popularne są również czekolady z dodatkiem orzechów i suszonych owoców.

Wakacje za granicą to doskonały czas na poznawanie nowych smaków. Może podczas urlopu znajdziecie jakiś nieoczywisty smak czekolady, który rozsmakuje Wasze kubki smakowe.