Ciekawostki o Egipcie. Poznajcie Egipt jakiego nie znacie!
Czy wiedzieliście, że to dzięki Polakom możecie dziś podziwiać najpiękniejsze świątynie Luksoru? W tym artykule odkrywamy Egipt, jakiego nie znacie: wyjaśniamy paradoks "odwróconego" Nilu, zdradzamy tajniki bakszyszu i wyjaśniamy, dlaczego targowanie jest częścią kultury Egipcjan. Poznajcie ciekawostki, które zmienią Wasze spojrzenie na urlop w kraju faraonów!
- Kleopatra nie była rodowitą Egipcjanką
- Egipcjanie wynaleźli pastę do zębów
- Koty były chronione prawem, a ich śmierć oznaczała żałobę
- Pierwszy traktat pokojowy w historii
- Ciężar nie do wiary: bloki cięższe niż 40 aut!
- Piramidy były kiedyś białe
- W Egipcie znajduje się obecnie 7 obiektów wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
- 12-miesięczny kalendarz pochodzi z Egiptu
- Królowa, którą próbowano wymazać z historii
- Polscy archeolodzy na pomoc w odzyskiwaniu pamięci o królowej Egiptu
- W Egipcie znajduje się największe muzeum archeologiczne na świecie
- Targowanie się to część egipskiej tradycji
- Bakszysz, to coś więcej niż napiwek
- Koptowie – niezwykła społeczność w Egipcie
- Geograficzny paradoks, czyli Górny Egipt jest na dole kraju
Choć Egipt kojarzy się głównie z błękitem Morza Czerwonego i potęgą piramid, jego prawdziwe oblicze potrafi zaskoczyć na każdym kroku. Kraj ten skrywa mnóstwo sekretów. Poniżej przeczytacie kilka z nich :)
Kleopatra nie była rodowitą Egipcjanką
Słynna władczyni Kleopatra VII, choć rządziła Egiptem, wywodziła się z macedońskiej dynastii Ptolemeuszy. Była jednak pierwszym członkiem swojej rodziny, który nauczył się języka egipskiego, co zjednało jej sympatię ludu.
Egipcjanie wynaleźli pastę do zębów
Zanim powstała nowoczesna stomatologia, starożytni Egipcjanie dbali o higienę jamy ustnej. Najstarszy znany przepis na pastę do zębów pochodzi z IV wieku n.e. i zawierał m.in. sproszkowaną sól, pieprz, liście mięty i kwiaty irysa.
Koty były chronione prawem, a ich śmierć oznaczała żałobę
Koty nie tylko były czczone jako święte zwierzęta bogini Bastet, ale ich zabicie (nawet przypadkowe) podlegało karze śmierci. Kiedy kot domowy umierał z przyczyn naturalnych, domownicy na znak żałoby golili sobie brwi.
Pierwszy traktat pokojowy w historii
Egipt był pionierem dyplomacji. "Pokój Kadesz" zawarty między Ramzesem II a królem Hetytów w 1259 r. p.n.e. jest uznawany za najstarszy zachowany traktat pokojowy na świecie. Jego kopię można dziś zobaczyć w siedzibie ONZ w Nowym Jorku.
Ciężar nie do wiary: bloki cięższe niż 40 aut!
Budowniczowie starożytnego Egiptu operowali ciężarami, które nawet dziś budzą podziw inżynierów. W wielu świątyniach (np. w Karnaku czy Luksorze) oraz w samej Wielkiej Piramidzie Cheopsa, używano bloków granitowych i wapiennych ważących ponad 50 ton.
Największe wrażenie robią bloki nad Komorą Króla w Piramidzie Cheopsa – niektóre z nich ważą aż 80 ton. Zostały one przetransportowane z Asuanu, oddalonego o ponad 800 km, i precyzyjnie osadzone na wysokości kilkudziesięciu metrów.
Piramidy były kiedyś białe
Około 2500 lat p.n.e. pierwotnie Piramidy w Gizie były pokryte licówką z polerowanego wapienia z Tury. Dzięki tej gładkiej warstwie budowle działały jak gigantyczne lustra, odbijając egipskie słońce i będąc widocznymi z odległości wielu kilometrów. Większość tej obudowy została zerwana w XIV wieku (po silnym trzęsieniu ziemi) i wykorzystana przez lokalnych władców do budowy meczetów i fortec w Kairze.
W Egipcie znajduje się obecnie 7 obiektów wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
- Abu Mena – wczesnochrześcijańskie centrum pielgrzymkowe (wpisane w 1979 r.).
- Starożytne Teby z nekropolią – obejmuje m.in. Dolinę Królów oraz świątynie w Karnaku i Luksorze (1979 r.).
- Historyczny Kair – jeden z najstarszych zespołów architektury islamskiej na świecie (1979 r.).
- Memfis i jego nekropolia – pola piramid od Gizy do Dahszur (1979 r.).
- Zabytki Nubii od Abu Simbel do File – monumentalne świątynie ocalone przed zalaniem (1979 r.).
- Klasztor Świętej Katarzyny – najstarszy działający klasztor chrześcijański, położony u stóp Góry Synaj (2002 r.).
- Wadi al-Hitan (Dolina Wielorybów) – jedyny obiekt przyrodniczy, w którym odkryto skamieniałości pradefina i wielorybów z nogami (2005 r.).
12-miesięczny kalendarz pochodzi z Egiptu
Czy wiedzieliście, że współczesny podział roku zawdzięczamy mieszkańcom doliny Nilu? Starożytni Egipcjanie byli pionierami astronomii i jako pierwsi opracowali kalendarz słoneczny, który niemal idealnie pokrywa się z tym, którego używamy dzisiaj.
Królowa, którą próbowano wymazać z historii
Hatszepsut była jedną z najwybitniejszych i nielicznych władczyń Egiptu, jednak po jej śmierci (XV w. p.n.e.) podjęto drastyczne kroki, aby świat o niej zapomniał. Jej imiona skuwano ze ścian świątyń, a posągi rozbijano w pył. Ta polityczna "klątwa niepamięci" (damnatio memoriae) była tak skuteczna, że świat usłyszał o niej ponownie dopiero po 3 300 latach.
Polscy archeolodzy na pomoc w odzyskiwaniu pamięci o królowej Egiptu
Dzięki Polakom świątynia Hatszepsut jest jednym z najlepiej przebadanych i zrekonstruowanych obiektów UNESCO w całym Egipcie. To nasz narodowy powód do dumy nad Nilem! To właśnie polsko-egipska misja archeologiczna, pracująca tam nieprzerwanie od ponad 60 lat, dokonała niemożliwego. Nasi architekci i archeolodzy stanęli przed największymi wyzwaniami, aby przywrócić pamięć o królowej Egiptu Hatszepsut. To tylko jedna z misji polskiego zespołu archeologicznego, spektakularnych odkryć jest znacznie więcej.
W Egipcie znajduje się największe muzeum archeologiczne na świecie
Wielkie Muzeum Egipskie (GEM) jest to największym na świecie muzeum poświęconym jednej cywilizacji. Sam kompleks obejmuje nie tylko galerie, ale też centrum konferencyjne, ogrody i biblioteki.
Targowanie się to część egipskiej tradycji
Jeśli myślicie, że targowanie się to tylko walka o niższą cenę, jesteście w błędzie – w Egipcie to rytuał towarzyski i wyraz szacunku. Tradycja ta wywodzi się z czasów, gdy nie istniały sztywne metki, a handel opierał się na bezpośredniej relacji i… rozmowie przy herbacie. Jeśli chcecie się dowiedzieć więcej o negocjowaniu ceny, zapraszamy do przeczytania naszego poradnika pt. "Jak się targować na orientalnych bazarach?".
Bakszysz, to coś więcej niż napiwek
W kulturze muzułmańskiej dawanie bakszyszu to nie tylko zapłata za usługę, ale przede wszystkim rodzaj jałmużny i akt religijnej solidarności z osobami w trudniejszej sytuacji. Dla Egipcjanina dzielenie się nadwyżką z innymi jest naturalnym obowiązkiem, który pozwala zachować społeczną równowagę. Pamiętaj o tym, zostawiając kilka funtów hotelowej obsłudze – to nie tylko "extra" za kawę, ale piękny gest szacunku do lokalnej tradycji, która trwa od wieków!
Koptowie – niezwykła społeczność w Egipcie
W Egipcie, kojarzonym głównie z islamem, żyje niezwykła społeczność licząca ok. 7% populacji, która sprawia, że historia starożytna staje się namacalna. To Koptowie – chrześcijanie, którzy od blisko dwóch tysięcy lat pielęgnują tradycje sięgające czasów Apostołów, a genetycznie... samych budowniczych piramid!
Geograficzny paradoks, czyli Górny Egipt jest na dole kraju
Dla starożytnych Egipcjan to nie kompas, lecz Nil wyznaczał kierunki świata. Ponieważ rzeka ta płynie z południa na północ (od źródeł w sercu Afryki do Morza Śródziemnego), to właśnie ukształtowanie terenu dyktowało nazewnictwo:
- Górny Egipt: Znajduje się na południu. Nazwa pochodzi od tego, że tereny te leżą bliżej źródeł Nilu, a rzeka płynie stamtąd "w dół" koryta. To kraina skalistych dolin, gdzie znajdziecie Luksor, Asuan i kurorty, takie jak Hurghada, Sharm El Sheikh, Marsa Alam.
- Dolny Egipt: Znajduje się na północy. Obejmuje rozległą, płaską Deltę Nilu, gdzie rzeka rozwidla się i wpada do morza. To tereny Kairu i Aleksandrii. W regionie Dolnego Egiptu znajduje się kurort Marsa Matruh.






