Co zjeść na Krecie – jaka jest kuchnia kreteńska?

Kuchnia kreteńska bazuje na świeżych i lokalnych produktach. Jest ona prosta i zdrowa. Będąc na wakacjach na Krecie, możecie zaobserwować różnicę między kuchnią typowo grecką a kreteńską. Różnice są subtelne. Przede wszystkim na tej wyspie wykorzystuje się wiele ziół, warzyw i owoców, które płodzi ziemia, czyli oliwki, bakłażany, pomidory, papryka, mięta, tymianek i dzikie oregano. Również kuchnia kreteńska mniej wykorzystuje do swoich dań mięso niż typowa grecka. Na wyspie częściej się gotuje w glinianych naczyniach, w których podaje się gotowe dania np. saganki.

Desery na Krecie bazują na pysznym miodzie oraz owocach, w tym kandyzowanych i suszonych. W kuchni greckiej popularne są baklawy, ciasta i słodkości na bazie ciasta filo i miodu.

Jeśli chcecie poznać tradycyjną kuchnię Krety, zwróć uwagę przede wszystkim na regionalne potrawy. Wśród wymienianych lokalnych specjałów znajdują się:

• keftedes – mielone mięso przygotowywane z ziołami,
• saganki – dania zapiekane z serem,
• stifado – gulasz z koźlęcia,
• apaki – marynowane mięso, zazwyczaj wieprzowina lub baranina, tradycyjnie suszone albo wędzone,
• ślimaki,
• ośmiornice.

Apaki jest jednym z bardziej charakterystycznych mięsnych specjałów wymienianych w kreteńskim menu. Mięso najpierw marynuje się w przyprawach, a następnie przez wiele dni suszy na słońcu lub wędzi.

Dania, które nie są typowo kreteńskie, ale bardzo popularne na wyspie to:

• moussaka – danie z mięsa mielonego i beszamelu,
• souvlaki – małe kawałki mięsa (najczęściej wieprzowego lub kurczaka),
• fava – grecka pasta z grochu, ziół, oliwy, serwowana jako mezze,
• dolmades – liście winogron nadziewane ryżem, mielonym mięsem,
• dakos – chrupiące pieczywo z pomidorami serem, skropione oliwą,
• tzatziki – sos jogurtowo-ogórkowy, doprawiony ziołami, oliwą, czosnkiem,
• boureki – zapiekanka z ziemniaków, sera, cukinii,
• bougasta – słodkie ciasto filo z farszem serka ricotta, posypane cukrem pudrem i cynamonem.

W wielu nadmorskich kurortach, takich jak Hersonissos, bez trudu znajdziecie restauracje serwujące te potrawy – od souvlaki podawanego na ulicznych straganach po wykwintną moussakę w eleganckich lokalach.

Wyspa ma swoje regionalne specjały i właśnie te warto przywieźć ze sobą z wakacji. Poniżej kilka oryginalnych kreteńskich produktów:

Kreteński miód uważa się za jedno z najlepszych w Grecji , ponieważ pochodzi on z różnorodnych terenów, na których rosną różne gatunki kwiatów i roślin. Kwiaty, takie jak tymianek, szałwia, cyprys, drzewa oliwne i pomarańcze, są popularnymi źródłami nektaru dla pszczół, które produkują miód o różnych smakach i aromatach. Co ważne, miody kreteńskie są wytwarzane w sposób tradycyjny, bez użycia chemicznych dodatków. Jest łatwy do przewiezienia i będzie słodkim upominkiem z wakacji.

Oliwa z oliwek jest kluczowym elementem diety wszystkich Kreteńczyków. Jest ona najwyższej jakości, najczęściej tłoczona na zimno.

Kreteńskie wino jest części kultury tej największej greckiej wyspy. Trunek ten wytwarzany jest z wielu rodzajów winogron, takich jak vilana, vidiano, kotsifali, liatiko i mandilari, które są endemitami Krety. Wina te mają unikalny aromat i smak. Nie bez przyczyny wina z Krety są eksportowane do wielu krajów na całym świecie.

Kreteńskie zioła i przyprawy to wyróżnik tej wyspy na tle innych. Rośnie tutaj aż 1800 rodzajów różnych roślin, w tym 189 endemicznych. Od czasów starożytnych zioła stanowiły ważny element nie tylko w sztuce kulinarnej, ale również w medycynie. W kuchni kreteńskiej na potęge używa się oregano, tymianek, rozmaryn, majeranek, miętę, kumin i koper włoski. Te dwa ostatnie stosuje się na dolegliwości jelitowe. Na lokalnych targach znajdziecie zapakowane mieszanki ziół, które wzbogacą Wasze potrawy lub pozwolą zaparzyć ziołową herbatkę.

Sery na Krecie są bardzo popularne i wytwarzane są z mleka koziego i owczego. Mają one kremową i delikatną konsystencje. Do wyboru są feta, graviera i anthotiro.

Raki na wyspie jest najpopularniejszym destylowanym alkoholem z resztek winogron lub innych owoców. Raki jest popularnym napojem alkoholowym w całej Grecji, ale to na Krecie ma szczególnie ważne miejsce w kulturze i tradycji. Ostatecznie destylat jest rozcieńczany wodą do poziomu alkoholu odpowiedniego do picia, który wynosi zazwyczaj od 40 do 65%. Nabiera on wtedy mlecznego koloru. Konsumuje się go zazwyczaj w małych szklaneczkach, które podaje się zimne, często z dodatkiem lodu lub wody. Jest często podawany jako aperitif, a także towarzyszy posiłkom, szczególnie do dań mięsnych. Raki kreteński jest uważane za ważną część kultury i tradycji Krety i stanowi nieodłączny element lokalnej kuchni i stylu życia.

Klimat śródziemnomorski i urozmaicona topografia zapewniają warunki do uprawy wielu różnych gatunków owoców. Cytrusy – pomarańcze, mandarynki, cytryny i grejpfruty są bardzo popularne na Krecie, a ich uprawa jest szeroko rozpowszechniona w regionie. Również figi są bardzo popularne i goszczą na stołach. Na wyspie rosną soczyste granaty, melony, kiwi, winogrona oraz avocado. Musicie ich spróbować!

Jeśli planujecie wybrać się na tę największą wyspę grecką, ale jeszcze nie zdecydowaliście, który jej zakątek wybrać. Polecamy przeczytać nasz artykuł "Gdzie zatrzymać się na Krecie?".

Co warto zjeść na Krecie?

Warto spróbować przede wszystkim regionalnych dań, takich jak stifado, apaki, saganki i keftedes. Na wyspie popularne są również dakos, moussaka, souvlaki, fava, dolmades, boureki i tzatziki.

Z czego słynie kuchnia kreteńska?

Kuchnia kreteńska bazuje na świeżych i lokalnych produktach. Ważną rolę odgrywają w niej oliwki, warzywa, owoce oraz zioła, takie jak oregano, tymianek i mięta.

Czym kuchnia kreteńska różni się od greckiej?

Różnice są subtelne. W kuchni kreteńskiej dużą rolę odgrywają lokalne warzywa, owoce i zioła, natomiast mięso wykorzystywane jest w mniejszym stopniu niż w typowej kuchni greckiej.

Jakie jest tradycyjne jedzenie na Krecie?

Do wymienianych regionalnych potraw należą keftedes, saganki, stifado i apaki. W lokalnym menu można spotkać również ślimaki i ośmiornice.

Co to jest dakos?

Dakos to chrupiące pieczywo podawane z pomidorami i serem oraz skropione oliwą. Jest jednym z dań popularnych na Krecie.

Co to jest apaki?

Apaki to mięsny specjał przygotowywany zazwyczaj z wieprzowiny lub baraniny. Mięso jest wcześniej marynowane w przyprawach, a następnie suszone na słońcu albo wędzone przez wiele dni.

Jakie sery warto spróbować na Krecie?

Na Krecie popularne są sery produkowane z mleka koziego i owczego. Wśród wymienianych lokalnych serów znajdują się feta, graviera oraz anthotiro.

Jakie słodycze zjeść na Krecie?

Kreteńskie desery wykorzystują między innymi miód oraz świeże, suszone i kandyzowane owoce. Popularne są również słodkości z ciasta filo, a wśród dań spotykanych na wyspie znajduje się bougatsa z serowym nadzieniem, cukrem pudrem i cynamonem.