Największa wyspa świata – poznajcie Grenlandię!

Grenlandia to największa wyspa świata, położona na północ od Oceanu Atlantyckiego i Oceanu Arktycznego, geograficznie należąca do Ameryki Północnej. Znajduje się na wschód od Kanady i na północny zachód od Islandii.

Do kogo należy Grenlandia? Politycznie Grenlandia jest autonomicznym terytorium zależnym od Danii, a ponad 80% jej powierzchni pokrywa lądolód.

Sezon turystyczny na Grenalndii trwa od połowy czerwca do połowy września. Temperatura dobowa oscyluje wtedy w okolicy zera. W lecie w ciągu dnia może wystąpić ok. 15 st. C. Warto pamiętać, że podczas lata – nocy w zasadzie nie ma, dlatego również nie zobaczycie zorzy polarnej.

Marzec jest miesiącem najzimniejszym na Grenlandii i temperatura powietrza może sięgać aż do -40 st. C, ale również mogą się zdarzyć dni z plusową temperaturą. W marcu i kwietniu będziecie się mogli cieszyć piękną zorzą polarną.

Ilulissat Icefjord (Lodowy Fiord w Ilulissat) – wpisany na listę UNESCO fiord z monumentalnymi górami lodowymi, pochodzącymi z jednego z najbardziej aktywnych lodowców na świecie. Ilulissat Icefjordscenter to nowoczesne centrum nauki wkomponowane w to niezwykłe otoczenie. To tutaj poznacie historię lodowca oraz artefakty związane z Inuitami – pierwotnymi mieszkańcami, którzy niegdyś zamieszkiwali te tereny. Inuici to rdzenni mieszkańcy Arktyki, w tym Grenlandii, Kanady i Alaski. Ich historia sięga tysięcy lat – przystosowali się do życia w surowych warunkach arktycznych. Współcześnie wielu Inuitów mieszka w nowoczesnych osadach, zachowując jednak tradycje i język, łącząc dziedzictwo przodków z nowoczesnym stylem życia.

Arctic Circle Trail – to jeden z najpopularniejszych szlaków trekkingowych na Grenlandii. Nie wymaga zezwoleń, a jego przejście zajmuje 7-10 dni. Liczy ok. 160 km i prowadzi między Kangerlussuaq a Sisimiut, przecinając surową arktyczną tundrę.

Fiord EQI – miejsce, w którym jęzor lodowca zatapia się w oceanie. Fiord Eqi znajduje się ok. 80 km na północ od Ilulissat na zachodnim wybrzeżu Grenlandii. Można tu obserwować, jak ogromne bryły lodu z hukiem odrywają się i wpadają do wody. To jedno z najlepszych miejsc na Grenlandii do podziwiania lodowca z bliska – najlepiej z pokładu łodzi.

Zatoka Disko – to jedno z najbardziej malowniczych miejsc na Grenlandii. Latem organizowane są tu rejsy wśród monumentalnych gór lodowych, które dryfują z pobliskiego lodowca. To także doskonałe miejsce do obserwacji wielorybów.

Zorza polarna na Grenlandii jest zjawiskiem częstym i widowiskowym. Ze względu na położenie w pobliżu bieguna północnego oraz długie, ciemne noce, można ją obserwować regularnie od września do marca lub kwietnia. Najbardziej intensywne i spektakularne pokazy przypadają zazwyczaj na listopad, grudzień i styczeń. Więcej o zorzy polarnej przeczytacie w naszym artykule pt. "Gdzie zobaczyć zorzę polarną?".

Kolorowe domy rozsiane na tle surowego, arktycznego krajobrazu to jeden z najbardziej charakterystycznych widoków na Grenlandii. Nie inaczej jest w Nuuk, które dla mieszkańców jest "dużym miastem", a dla wielu turystów – kameralną miejscowością, możliwą do zwiedzenia w kilka godzin. Nuuk rzeczywiście ma miejską atmosferę, wyczuwalny rytm dnia, mieszankę kultur i nowoczesne zaplecze kulturalno-gastronomiczne. Jednocześnie zachowuje kameralność, której próżno szukać w europejskich stolicach.

Choć miasto rozciąga się na sporym obszarze wzdłuż fiordu, jego centrum – z muzeami, kawiarniami i najważniejszymi atrakcjami – można spokojnie przejść pieszo w mniej niż pół godziny. Zamieszkane przez około 18 tysięcy osób Nuuk sprawia wrażenie przytulnego i spokojnego, zwłaszcza dla osób przybywających z zatłoczonych metropolii Europy czy innych części świata. Popularnym wyborem atrakcji podczas zwiedzania Nuuk jest fiord Ameralik – położony na południe od Nuuk, przez który przebiega najdłuższa na świecie linia elektroenergetyczna.

Ze zrozumiałych względów w lokalnej kuchni nie królują owoce i warzywa, za to dużo jest mięsa z piżmowołów, wodnych ssaków oraz ryb. Współczesna kuchnia Grenlandii to połączenie wielowiekowych tradycji inuickich z europejskimi wpływami, przede wszystkim duńskimi. W grenlandzkim menu można spotkać pizzę z mięsem renifera czy burgera z wołowiną z wołu piżmowego. Tym, co dziś najbardziej odróżnia grenlandzkie smaki od skandynawskich, są jednak przede wszystkim lokalne, arktyczne składniki.

Grenlandia to terytorium należące do Danii, ale co ciekawe nie należy do Unii Europejskiej ani do strefy Schengen. Polscy turyści nie potrzebują wizy, ale muszą mieć paszport ważny 6 miesięcy od daty wjazdu.

Na Grenlandii mówi się w języku grenlandzkim. Powszechna jest również znajomość duńskiego oraz w mniejszym stopniu, angielskiego (głównie w miastach).

System monetarny Grenlandii jest ściśle związany z Danią. Oznacza to, że na wyspie obowiązuje ta sama waluta co w Danii, czyli korona duńska (DKK). Karty są powszechnie akceptowane, ale zawsze warto mieć przy sobie trochę gotówki, zwłaszcza jeśli planujecie podróż w mniej zaludnione rejony. 

Głównym środkiem komunikacji jest skuter śnieżny, na liczącej ok. 2 mln km kw. wyspie jest tylko 150 km dróg, co sprawia, że inny środek komunikacji nie dałby rady pokonać śródlądowej trasy. Całe wnętrze wyspy wypełnia gruby lodowiec. Nie ma tu dróg między miastami, dlatego popularną formą podróżowania jest droga morska lub lotnicza. Statki kursują w sezonie letnim. Również popularnym środkiem transportu są psie zaprzęgi. W stolicy wyspy kursują taksówki oraz autobusy miejskie o numerach od 1 do 3.

W X wieku norweski wiking Eryk Rudy nadał wyspie nazwę i założył pierwszą nordycką osadę na południowo-zachodnim wybrzeżu.

W XVIII wieku Grenlandia została ponownie skolonizowana – tym razem przez Danię. W tym okresie wprowadzono chrześcijaństwo, alfabet łaciński oraz duńskie prawo, co zapoczątkowało nowy etap w historii wyspy.

Podczas II wojny światowej, po okupacji Danii przez Niemcy, Grenlandia znalazła się pod administracyjną opieką USA i Kanady. Wyspa zyskała znaczenie strategiczne, a Amerykanie utworzyli tu bazy wojskowe, w tym bazę Thule.

W 1979 roku, gdy Grenlandia uzyskała szeroki samorząd. W 2009 roku kolejne reformy jeszcze bardziej rozszerzyły jej autonomię.

Gospodarka Grenlandii opiera się przede wszystkim na rybołówstwie i przetwórstwie rybnym, które odpowiadają za ponad 80% wartości eksportu. Coraz częściej podkreśla się również potencjał wydobywczy wyspy – w kontekście ropy naftowej, uranu oraz metali ziem rzadkich.