Lesni Dum

Przeczytaj relacje z podróży Dodaj swoje wspomnienie

Republika Czeska położona jest w centrum Europy - na przecięciu szlaków komunikacyjnych biegnących z północy na południe i ze wschodu na zachód. Składa się z trzech historycznych części - Bohemii, Moraw i Śląska Czeskiego (po czesku Čechy, Morava a české Slezsko).

Zgodnie z konstytucją Czechy są republiką. Pod względem administracyjnym dzielą się na 13 krajów, które są odpowiednikami województw oraz miasto wydzielone Praga. Podział na kraje obowiązuje od 2000 roku.

Terytorium Czech należy do zlewisk trzech mórz: poprzez Łabę oraz jej główne dopływy Wełtawę do zlewiska Morza Północnego - 51 399 km, poprzez Odrę do zlewiska Morza Czarnego - 22 744 km, poprzez Morawę do zlewiska Morza Bałtyckiego - 4 721 km.

Stolicą Czech jest Praga, położona w jego centralnej części, nad Wełtawą. Od samego początku pełni najważniejszego ośrodka kraju. Będąc z Czechach warto również zobaczyć Brno, stolicę Moraw, a zarazem drugi po Pradze ośrodek gospodarczy kraju. Ze swoich walorów słynie także Pilzno. Swoją sławę zawdzięcza ono przede wszystkim znanym na całym świecie zakładom piwowarskim Pilsner Prazadroj.

Główną cechą atrakcyjności turystycznej jest zróżnicowanie środowiska przyrodniczego.

W Czechach można wyodrębnić trzy duże krainy geograficzne, różniące się między sobą formami ukształtowania terenu. Zachodnią część kraju zajmuje rozległy Masyw Czeski ograniczony łańcuchami górskimi Rudaw, Sudetów, Szumawy, Lasu Czeskiego i Lasu Bawarskiego. Szatę roślinną tego regionu tworzą lasy o drzewostanie świerkowo-jodłowym z domieszką sosny i lasy liściaste.
Od wschodu system Masywu Czeskiego ogranicza Wyżyna Czesko-Morawska. Rzeźbę tego regionu tworzą łagodne wzniesienia o wysokości od 600 do ponad 800 m n.p.m., porozcinane dolinami rzecznymi. Granica ze Słowacją przebiega wzdłuż bocznych łańcuchów karpackich Małych Karpat i Białych Karpat. Klimat Republiki Czeskiej jest umiarkowany, ciepły, roczna suma opadów 600 mm (w górach do 2000).

Ale Czechy to nie tylko przepiękna przyroda. Kraj ten obfituje w "miasta - perełki", pełne zabytków, legend i urokliwych zakątków.

Wiele czeskich zabytków widnieje na liście światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO. Najpiękniejsze są stare dzielnice Pragi - Mała Strona, Hradczany, Stare i Nowe Miasto, których historia sięga XI w. Z pewnością warto zwiedzić wznoszący się nad miastem Zamek Hradczany i koniecznie znajdującą się niedaleko Katedrę św. Wita. Świątynia cieszy się ogromną popularnością wśród turystów z całego świata. Tłumy ciekawych wnętrza katedry czekają na placu przed katedrą, aby o godzinie 12 móc wejść do środka i podziwać wielkie witraże, sklepienia ozdobione freskami, zabytkowe, ogromne organy i pięknie wykonane ołtarze. W środku katedry panuje nastrój bardzo mistyczny, zwłaszcza w słoneczny dzień, kiedy promienie słońca wpadają przez strzeliste, kolorowe okna tworząc efekt tęczy. Na listę UNESCO wpisano całe centrum Pragi, jako wyjątkowy zespół architektoniczny.

Český Krumlov
Miasteczko położone nad rzeką Wełtawą, na listę Unesco wpisane w roku 1992. Miasto powstało w XIII w. wokół pierwotnie gotyckiego zamku. Zachwyt budzi miejsko-zamkowy kompleks średniowiecznej zabudowy niezmienionej od ponad pięciuset lat.

Telč
Miasto zostało odbudowane na starszych fundamentach w XIV w. po pożarze, który strawił wcześniejszą zabudowę. Uwagę zwracają przede wszystkim barokowe i renesansowe kamienice oraz przepiękny zespół stawów, które niegdyś pełniły funkcję obronną. W miejscowości znajduje się również gotycki zamek, przebudowany w XV w na styl renesansowy.

Kutna Hora
To historyczne centrum z zabytkowym kościołem św. Barbary położone w niedalekiej odległości od Pragi. Warto obejrzeć pięknie zachowane kamienice bogatych mieszczan, a także przebudowaną na styl gotycko - barokowy katedrę pod wezwaniem NMP. Miasto wpsane zostało na listę Unesco w roku 1995.

Holašovice
To osada wpisana w 1998 roku na listę Unesco, świetny przykład dobrze zachowanej tradycyjnej środkowoeuropejskiej wsi. Można tu podziwać odrestaurowane tradycyjnie zabudowania gospodarcze z XVIII i XIX w. Są one przykładem stylu nazywanego "południowoczeski wiejski barok".

Ołomuniec
Uznawany jest za drugie pod względem liczby zabytków miasto po Pradze. Warto tu zobaczyć wpisany na listę UNESCO, stojący na ołomunieckim rynku, Słup Świętej Trójcy, zbudowany na początku XVIII w. Zabytek został wpisany na listę UNESCO w roku 2000.

W niewielu miejscach w Europie można zachwycać się tak różnorodnymi krajobrazami i takim bogactwem zabytków kultury, jak w Republice Czeskiej. Liczne szlaki turystyczne wyznaczone w lasach i na terenach górzystych, bardzo dobra infrastruktura turystyczna i paraturystyczna sprawiają, że jest to istne eldorado dla miłoścników turystyki pieszej i rowerowej. Wiele tras biegnie wzdłuż granicy i łączy się z pieszymi i rowerowymi ścieżkami sąsiednich krajów.
Również amatorzy golfa znajdą tutaj dla siebie siedem 18-dołkowych pól golfowych. Miłośnicy jazdy konnej mogą połączyć swój ulubiony sport z pobytem na farmie agroturystycznej.
W wielu miejscach Republiki Czeskiej znajdują się naturalne i sztuczne akweny wodne. Wędkarze odnajdą chwile spokoju nad słynnymi czeskimi stawami, a liczne zapory wodne stwarzają warunki do kąpieli, jazdy na nartach wodnych lub uprawiania windsurfingu. Dużą popularnością cieszą się również spływy rzekami.
Coraz atrakcyjniejsza staje się oferta aeroklubów. Zainteresowani mogą wybrać pomiędzy lotami na paralotniach, wycieczkowymi lotami balonem, skokami ze spadochronem i lotami samolotami sportowymi.
Miłośnicy sportów ekstremalnych mogą skorzystać z bungee jumping.

Kuchnia czeska przez długi czas podlegała wpływom kuchni krajów sąsiednich: Śląska, Bawarii, Austrii, Węgier i Słowacji. Ma ona swoje regionalizmy: czeskie, morawskie i śląskie.

Kuchnia czeska przez wielu kojarzona jest przede wszystkim z knedliczkami, czyli ciastem przygotowywanym najczęściej z mąki ziemniaczanej, krojonym w plastry i gotowanym na parze. Knedliki zastępują Czechom ziemniaki lub ryż. Ale knedle to nie jedyna potrawa serowana w Czechach.
Śmiało można powiedzieć, że kuchnia tego kraju to istny raj dla ludzi uwielbiających mięsa z ciężkimi, aromatycznymi sosami. Wieprzowe czy cielęce pieczenie, przeróżne rolady, kotlety czy pieczyony drób to typowe potrawy.
Także zwolennicy bezmięsnej kuchni znajdą tutaj coś dla siebie. Największą popularnością cieszy się smaženy syr – ser smażony w panierce, podawany z frytkami i sosem tatarskim. Prawdziwą ucztą dla podniebienia są olomoucke tvarůžki – niewielkie kawałki sera o bardzo intensywnym i charakterystycznym aromacie. Tym, którzy nie lubią serów proponujemy smaženy kvaták – wysmażony kalafior lub bramboráky – placki ziemniaczane.
Ważnym elementem kuchni czeskiej są również zupy, często zaprawiane śmietaną. Do najpopularniejszych należą: kartoflanka, cebulowa i grzybowa. Na stołach czeskich można znaleźć liczne potrawy z ziemniaków, spory wybór dziczyzny oraz ryb.

Nieodłącznym dodatkiem są desery. Naleśniki czy wafle karlowarskie, popijane, znanym i cenionym na całym świecie, czeskim piwem to "słodka" wizytówka tego kraju. Aby skosztować czeskich specjałów, koniecznie trzeba wybrać się do restauracji. Nie dość, że można zjeść tam smacznie, to jeszcze tanio. Za sycący posiłek zapłacimy ok. 8 euro. Na pierwsze danie: sycąca zupa, na drugie: knedliki i danie mięsne.

Niewątpliwym magnesem, przyciągających turystów do Czech jest piwo, które charakteryzuje się wyraźną chmielową goryczką i grubą, sztywną pianą. Wspomnieć należy również o Becherovce. Jest to wódka o unikalnym smaku ziół oraz korzeni. Tajemnicą owiana jest jej receptura. Leżakuje oa przez kilka miesięcy w dębowych beczkach przez co nabiera pięknego złocistego koloru i potęguje ziołowo korzenny smak. Najlepiej smakuje podawana sama schłodzona do około 6 st.C lub z odrobiną toniku.

\w starożytności ziemie Czech zajmowali celtyccy Bojowie. Około 100 roku p.n.e. obszar dzisiejszych czech podbiło plemie Markomanów, które skutecznie przeciwstawiało sie wojskom rzymskim. W VI wieku pojawiły się pierwsze plemiona słowiańskie.

Pod koniec IX wieku Czechy zostały zjednoczone przez Przemyślidów. Według legendy księzniczka Libusza poślubiła rolnika imieniem Przemysł, dając poczatek dynastii. Jako stolice obrali Pragę, w roku 973 zostalo założone biskupstwo praskie. W roku 1019 książę Brzetysław I zjednoczył Czechy i Morawy. Pierwszym królem Czech został Wratysław II w roku 1085. Wtedy też Czechy weszły w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Podczas panowania Przemysła Ottokara I (1197-1230) miał miejsce napływ niemieckich osadników, rozwój miast, handlu i przemysłu. Dzięki zwiększonym dochodom Ottokar rozszerzył swoje panowanie na obszar od Śląska poprzez Austria po Słowenię. Doprowadziło to do konfliktu z Habsburgami, Ottokar zginął w bitwie na Morawskim Polu. Jego syn Wacław II podbił częśc ziem polskich i koronę Polski, jednakze jego syn Wacław III został zamordowany w drodze do Polski na koronacje, w wyniku czego główna linia dynastii wygasła.

Nastąpił okres destabilizacji państwa i konfliktów z Świętym Cesarstwem Rzymskim, zażegnane dopiero małżeństwem córki Wacława II Czeskiego, Elżbiety z Janem Luksemburskim, synem cesarza Henryka VII. Jego syn i następca Karol IV został wybrany na cesarza (1355) i walnie przyczynił sie do rozkwitu Pragi. Praga, będąc stolica cesarstwa, stała się kulturalnym i intelektualnym centrum cesarstwa. W roku 1348 zostało zaprojektowane Nowe Miasto, po dziś dzień pozostające przykładem nowoczesnej urbanistyki. Karol założył równiez Uniwersytet w Pradze, pierwszy w Europie Środkowej.

Królestwo Czech odgrywało znaczącą rolę w regionie do czasu husyckich wojen religijnych w XV wieku oraz wojny trzydziestoletniej w XVII wieku, które znacznie osłabiły państwo. W późniejszym okresie dostało się w strefę wpływów Habsburgów i weszło w skład Austro-Węgier.

Po upadku monarchii austro-węgierskiej w roku 1918 powstało państwo Czechów i Słowaków - Czechosłowacja. W 1938 roku na mocy układu monachijskiego zaanektowane zostały tereny Sudetenlandu, a Słowacja zyskała większą autonomię, wtedy państwo nazywało się Czecho-Słowacją. W roku 1939 Czechy dostały się pod okupację Trzeciej Rzeszy, a Słowacja stała się marionetkowym państwem pod jej kontrolą.

Po II wojnie światowej odrodzona Czechosłowacja dostała się w strefę wpływów Związku Radzieckiego. W 1968 roku wojska Układu Warszawskiego dokonały inwazji Czechosłowacji i zakończyły wysiłki mające zliberalizować system komunistyczny ("Socjalizm z ludzką twarzą") podczas praskiej wiosny. W roku 1989 Czechosłowacja odzyskała wolność i zmieniła ustrój podczas "aksamitnej rewolucji". 1 stycznia 1993 państwo to w sposób pokojowy podzielone zostało na dwa niezależne i suwerenne państwa Czechy i Słowację.

Republika Czeska wstąpiła do NATO w 1999 roku, a do Unii Europejskiej została przyjęta w roku 2004.