Ukraina
Ukraina le¿y w Europie Wschodniej. Graniczy od pó³nocy z Bia³orusi±, od zachodu z Polsk±, S³owacj± i Wêgrami, od po³udnia z Rumuni± i Mo³dawi± oraz Morzem Czarnym, a od wschodu z Rosj±. Ukraina jest cz³onkiem (za³o¿ycielem) ONZ oraz organizacji regionalnych i subregionalnych tj. OBWE, GUAM i Organizacja Pañstw Morza Czarnego.
Stolic± Ukrainy od 1934 r. jest Kijów. Inne du¿e miasta to: Charków, Dniepropietrowsk, Donieck, Odessa, Zaporo¿e, Lwów, Krzywy Róg, Mariupol, £uhañsk.
Rozci±g³o¶æ geograficzna Ukrainy jest du¿a, w porównaniu z innymi, europejskimi pañstwami. Z zachodu na wschód (od Karpat po Wy¿yny ¦rodkoworosyjskie) wynosi ona ponad 1300 km, a z pó³nocy na po³udnia (od Prypeci po Krym) oko³o 900 km. Granica brzegowa jest tak¿e do¶æ du¿a i wynosi prawie 1500 km (od Morza Czarnego po Morze Azowskie).
Praktycznie ca³a Ukraina le¿y w Nizinie Wschodnioeuropejskiej, na terenach ¿yznych gleb, co czyni j± jednym z najlepiej zaopatrzonych rolniczo krajów Europy. Krajobraz Ukrainy sk³ada siê ze stepów i wy¿yn, na zachodzie rozci±gaj± siê Karpaty, a na Krymie– Góry Krymskie.
Atrakcje turystyczne
REGIONY I MIEJSCOWO¦CI TURYSTYCZNE
Krym
to najwiêkszy pólwysep Morza Czarnego.
Aby zwiedziæ pó³wysep, najlepiej podró¿owaæ na w³asn± rêkê - trolejbusem lub autobusem. Jednym z najlepszych wariantów poznania Krymu jest podró¿ ¶ladami Mickiewicza i jego krymskich sonetów.
Na pewno w zestawie obowi±zkowym powinna siê znale¼æ: Ja³ta, Liwadia (dawny pa³ac Potockich, potem carski, a nastêpnie miejsce nies³awnej Konferencji Ja³tañskiej), A³upka (pa³ac Woroncowa, siedziba Churchilla, s³ynna ska³a malarza marynisty Aiwasowskiego), A³uszta w dzieñ i w nocy, Bakczysaraj (dawna tatarska stolica Krymu), Sudak (twierdza zbudowana przez Genueñczyków), Fedosja.
Symbolem Krymu jest Jaskó³cze Gniazdo, pa³acyk z 1912 roku wybudowany na 38 m skale. Wed³ug jednego z mitów greckich, Jazon znalaz³ Z³ote Runo w tej w³a¶nie skale.
Krym jest pe³en pieczar, grot, jaskiñ i innych form krasowych, rozwijaj±cych siê w podatnych na procesy wietrzenia ska³ach wêglanowych. Na pó³wyspie naliczono ok. 870 jaskiñ naturalnych, z których wiêkszo¶æ znajduje siê w masywach górskich. Z kolei amatorzy morskich k±pieli na swojej drodze mog± spotkaæ delfiny.
Wyra¼nie wykszta³conym regionem turystycznym s± Karpaty. Znacz±c± rolê odgrywaj± tu uzdrowiska o prawie stuletniej tradycji: Worochta, Kosów, Tatarów, Jaremcze, Czercze, Burkut, Lubieñ Wielki, Morszyn, Niemirów, Szk³o, Truskawiec.
Ja³ta
po³o¿ona w po³udniowej czê¶ci Pó³wyspu Krymskiego, nad brzegiem Morza Czarnego. Z Ja³ty do znanego Symferopola prowadzi najd³u¿sza w Europie linia trolejbusowa d³ugo¶ci oko³o 80 km. Za czasów Zwi±zku Radzieckiego Ja³ta by³a popularnym kurortem nadmorskim.W czasie II wojny ¶wiatowej w Ja³cie (a dok³adnie w Liwadii - ma³ej miejscowo¶ci ko³o Ja³ty) odby³a siê s³ynna konferencja ja³tañska ustalaj±ca na ponad 40 lat polityczny podzia³ powojennej Europy.
W Ja³cie znajduj± siê: Muzeum Czechowa, Sobór ¶w. Jana Chryzostoma (Z³otoustego), katolicki Ko¶ció³ Niepokalanego Poczêcia NMP, Ja³tañskie Pañstwowe Muzeum Historii i Literatury, Muzeum Narodowej Sztuki Dekoracyjnej "Polana Bajek".
Na przedmie¶ciach Ja³ty znajduj± siê dwa carskie pa³ace w: Liwadii i Massandrze.
Bakczysaraj
zwane: miasto-muzeum, gdzie koncentruje siê przede wszystkim turystyka o charakterze poznawczym. Rzeka Czuruksu (Zgni³a Woda) podzieli³a miasto na dwie czê¶ci: star± muzealn± i now± wspó³czesn±. W latach 1454-1783 by³ stolic± chanatu krymskiego. Z tego okresu zachowa³y siê iczne zabytki,m.in. pa³ac Chanów (pocz. XVI w.), meczet (XVIII w.), harem. Ca³o¶æ le¿y w ogrodzie, którego czê¶æ zajmuje cmentarz dynastii chanów krymskich. Dziedziniec pa³acowy mo¿e poszczyciæ siê s³ynn± persk± fontann±, upamiêtnion± przez A. S. Puszkina w poemacie Fontanna Bakczysaraju.
Truskawiec
jedno z g³ównych uzdrowisk karpackich po³o¿one jest w Beskidach Wschodnich na wysoko¶ci ok. 400 m n.p.m., w dolinie rzeki Pomiarka (dorzecze Dniestru). Znajduj± siê tu liczne ¼ród³a mineralne, m.in. rzadko spotykana szczawa alkaliczno-ziemna, a tak¿e z³o¿a borowiny.
Burkut
zaliczany do najliczniej odwiedzanych uzdrowisk karpackich (¼ród³o szczawy). Urokliwie po³o¿ony w¶ród lasów u podnó¿a masywu Czarnohory nad Czeremoszem Czarnym. Burkut to równie¿ znana baza do uprawiania sportów zimowych i wodnych.
Kijów
stolica Ukrainy i g³ówne centrum administracyjne, gospodarcze oraz kulturalne kraju. Nazwa miasta pochodzi prawdopodobnie od imienia Kij — pierwszego ksiêcia ruskiego ¿yj±cego ok. VI w. W VI-VII w. by³ tu gród Polan naddnieprzañskich. Od IX do pocz±tku XII w. Kijów pe³ni³ funkcjê stolicy Rusi Kijowskiej. Nast±pi³ okres rozkwitu miasta. Rozwinê³o siê m.in. rzemios³o, pi¶miennictwo, architektura i malarstwo. W 1362 r. Kijów wszed³ w sk³ad Litwy, po Unii Lubelskiej zosta³ wcielony do Polski, a w drugiej po³owie XVII w. do Rosji. Rozwija³ siê jako wielki polityczny i przemys³owy o¶rodek pañstwa rosyjskiego. W mie¶cie zachowa³o siê wiele cennych obiektów zabytkowych m.in.: pozosta³o¶ci Z³otej Bramy (1037 r.), sobór Sofijski (1037 r., XVII-XVIII w.) z mozaikami i freskami, klasztor £awra Peczerska (po³. XI w.) z ruinami soboru Uspieñskiego (1073-78 r., zniszczony 1941 -43 r.), cerkwi± Troick± (1108 r., XVIII w.). Liczne s± cerkwie w stylu tzw. baroku ukraiñskiego z XVII -XVIII w. (m.in. cerkiew Andrejewska, 1747-53 r.).
Do znanych zabytków zaliczamy równie¿ Pa³ac Katarzyny II. Jest to przepiêkna carska rezydencja, pa³ac na miarê Imperium Rosyjskiego, znajduj±ca siê w Kijowie. By³a ona swego czasu miejscem audiencji rosyjskiej arystokracji, a tak¿e przedstawicieli dyplomatycznych obcych pañstw.
Z kolei Sobór Sofijski ufundowany na terenie wsi Berestowo w roku 1051 przez Jaros³awa M±drego osi±gn±³ z biegiem czasu pozycjê kolebki kultury wschodnich S³owian. W jego warsztatach kszta³cili siê kamieniarze, murarze, malarze, a tak¿e autorzy mozaik, pó¼niejsi wielcy arty¶ci. Tak¿e tutaj powsta³a najstarsza kronika ¶wiata s³owiañskiego „Powie¶æ doroczna”, nazwana pó¼niej Kronik± Nestora. Po osiedleniu siê tutaj mnichów w miejsce to zaczêli pod±¿aæ pielgrzymi, wed³ug których w miejscu katakumb znajdowa³y siê nie rozk³adaj±ce zw³oki- pó¼niejsza legenda tego ¶wiêtego miejsca.
Lwów
po³o¿ony na krawêdzi Wy¿yny Podolskiej nad rzek± Pe³twi±. Lwów to najwiêkszy o¶rodek gospodarczy i kulturalno-naukowy Ukrainy Zachodniej (uniwersytet 1783 r.). Za³o¿one w pierwszej po³owie XIII w. przez ksiêcia Daniela Halickiego i nazwane Lwowem na cze¶æ jego syna — Lwa. Po³o¿enie miasta na skrzy¿owaniu wa¿nych dróg handlowych, ³±cz±cych Kijów i po³udniow± Rosjê z Europ± Zachodni± oraz wybrze¿em Morza Czarnego sprzyja³o rozwojowi ró¿nych dziedzin. Od pocz±tków istnienia by³o to miasto wielonarodowo¶ciowe (Polacy, Ormianie, ¯ydzi, Rusini, Niemcy itd.) a przez to o¶rodek kilku wyznañ. Po przy³±czeniu w 1349 r. Rusi Halickiej do Polski, Lwów znalaz³ siê w granicach Rzeczypospolitej i odegra³ znacz±c± rolê w rozwoju kultury polskiej. Miejscowa sztuka to zlepek pierwiastków rodzimych z wp³ywami zachodnioeuropejskimi, bizantyñskimi i orientalnymi. Rozkwit sztuki datuje siê na okres renesansu i manieryzmu. W kszta³towaniu ¿ycia artystycznego uczestniczyli twórcy w³oscy, niderlandzcy, niemieccy, ormiañscy i ruscy. W pierwszej po³owie XVII w. powsta³y kaplice Boimów i Kampianów bogato zdobione rze¼bami. W architekturze ¶wieckiej i sakralnej szczególne bogactwo form pochodzi z okresu baroku.
W XVI I-XVI w. rozwija³o siê lwowskie rzemios³o artystyczne, uprawiane przede wszystkim przez Ormian. W drugiej po³owie XVIII w. du¿e znaczenie mia³a lwowska rze¼ba rokokowa, g³ównie w drewnie. Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 r. Lwów by³ stolic± Galicji, a od roku 1867 siedzib± w³adz krajowych oraz sejmu galicyjskiego. W okresie miêdzywojennym nale¿a³ do Polski i by³ powa¿nym o¶rodkiem administracyjnym, handlowym, kulturalnym i naukowym. Do zabytków Lwowa zaliczymy m.in. Rynek (historyczne centrum miasta z zabudow± z XV-XVII w.), ruiny zamku Kazimierza Wielkiego (XIV w.), katedra ormiañska (XIV, XVII, XIX w.), gotycko-barokowa katedra katolicka (XV-XVIII w.) z kaplicami Kampianów (koniec XVI w., 1609-29 r.) i Boimów (1609-17 r.), bizantyñsko-renesansowa cerkiew wo³oska (XVI --XVII w.), pó¼norenesansowy ko¶ció³ Bernardynów (1600-30 r.), barokowe ko¶cio³y Jezuitów (1610-30 r.), Dominikanów (1749-64 r.).
Dla polskich turystów szczególnym miejscem jest cmentarz £yczakowski gdzie spoczywa wiele wybitnych osobisto¶ci, np. Maria Konopnicka, Seweryn Goszczyñski, Gabriela Zapolska, Artur Grottger. Jest to jedno z tych miejsc Lwowa, gdzie najlepiej uwidoczniona jest historia miasta i jego mieszkañców w ci±gu ostatnich 200 lat. Cmentarz powsta³ w roku 1786 na nadzwyczaj urozmaiconym terenie. Rozci±ga siê on na nizinie, z której podnosi siê, i zboczami wzgórz siêga znacznej wynios³o¶ci, osi±gaj±c szczyt na pod³u¿nej polanie. W obrêbie uliczek i alejek mo¿na zauwa¿yæ liczne przepiêkne kapliczki, monumenty, bramy, które nadaj± niepowtarzalny wygl±d temu miejscu.
Na cmentarzu znajduje siê tak¿e Cmentarz Obroñców Lwowskich, bardziej znany jako Cmentarz Orl±t Lwowskich, który swoim istnienie upamiêtnia dzieln± walkê mieszkañców miasta. Tamte¿ spoczywaj± szcz±tki zas³u¿onych cudzoziemców, którzy równie¿ oddali ¿ycie w obronie Lwowa.
Odessa
uzdrowisko nad Morzem Czarnym z zak³adami k±pielowymi i dobrze zagospodarowanymi pla¿ami. Panuj± tu korzystne warunki klimatyczne, wystêpuj± wody mineralne i z³o¿a borowiny. Do najciekawszych obiektów na terenie miasta nale¿± Potiomkinowskie Schody o 192 stopniach ³±cz±ce Bulwar Nadmorski z portem.
Najlepiej rozwiniêtym o¶rodkiem sportów zimowych jest S³awsko.Na pozosta³ym obszarze g³ównymi o¶rodkami turystyki krajoznawczej s± liczne miejscowo¶ci o wysokich walorach turystycznych.
Kultura
Jêzykiem urzêdowym na Ukrainie jest ukraiñski. W tym te¿ jêzyku urzêdy prowadz± korespondencjê, a tak¿e wydawane s± dokumenty urzêdowe. Jest to równie¿ oficjalny jêzyk wyk³adowy na uniwersytetach i w szko³ach. Jednak mieszkañcy stolicy, obwodów wschodnich i Krymu w ¿yciu codziennym rozmawiaj± w jêzyku rosyjskim. Dlatego na terytorium praktycznie ca³ej Ukrainy w sklepach, urzêdach i miejscach u¿yteczno¶ci publicznej mo¿na swobodnie porozumiewaæ siê po rosyjsku. W jêzyku rosyjskim nadawane s± te¿ niektóre programy radiowe i telewizyjne, równie¿ w tym jêzyku dostêpna jest prasa codzienna.
Sporty i pla¿e
Wiêkszo¶æ pla¿ jest dosyæ w±ska i piaszczysto- ¿wirowa, tylko w regionie Ewpatorii oraz Nowego ¦wiata (Krym) wystepuj± szerokie piaszczyste pla¿e oraz bardziej p³ytkie wybrze¿e. W strefie miejskiej pla¿e s± ogólnodostêpne. Jednak najbardziej urokliwe s± pla¿e dzikie, szczególnie w okolicach Ba³ak³awy, Nowego ¦wiata i Tarchankutu. Zupe³nie inny klimat panuje na wybrze¿u Morza Azowskiego, gdzie jest zazwyczaj o kilka stopni cieplej i wybrze¿e jest ³agodniejsze.
Na pla¿ach jest mo¿liwo¶æ uprawiania sportów wodnych: skutery wodne, narty wodne, banany itd. W du¿ych miejscowo¶ciach mo¿na równie¿ wypo¿yczyæ jacht oraz wzi±æ udzia³ w zorganizowanych wyprawach wêdkarskich. W okolicach Sewastopola mieszcz± siê najlepsze bazy nurkowe. Na l±dzie s± powszechnie oferowane wycieczki piesze i konne a tak¿e wêdrówki malowniczymi szlakami górskimi. W regionie Krymu Wschodniego na pocz±tku wrze¶nia zaczynaj± siê zje¿d¿aæ wielbiciele paralotni.
Kuchnia
Podstaw± kuchni ukraiñskiej s± produkty m±czne oraz kasze. G³ównym dodatkiem do dañ jest chleb. W dawnych czasach wypiekano chleb w specjalnie do tego wybudowanych piecach, obecnie zwyczaj pieczenia chleba ma znaczenie obrzêdowe, tak zwany Korowaj. W kuchni ukraiñskiej znacz±c± rolê odgrywaj± równie¿ warzywa, ryby oraz miêso. Jednym z najwiêkszych znanych specja³ów tej kuchni s± gotowane we wrz±tku tak zwane warenyky (do nich nale¿± znane nam pierogi ruskie), które maj± przeró¿ne nadzienie, miêdzy innymi twarogowe, z wi¶niami lub z ziemniakami. G³ównym daniem opisywanej kuchni jest barszcz ukraiñski z burakami, kapust± oraz ze ¶mietan± jednak inne zupy równie¿ maj± swoich zwolenników np. ogórkowa czy zupa my¶liwska. Oczywi¶cie jak w wiêkszo¶ci kuchni s³owiañskich tak i w kuchni ukraiñskiej jest znany kapu¶niak zwany tu kapusnijak Uogólniaj±c zupy w kuchni ukraiñskiej ciesz± siê bardzo du¿ym uznaniem.
Dopiero na drugim miejscu s± miêsa, jako najczê¶ciej spo¿ywane nale¿y wymieniæ wo³owinê, baraninê, wieprzowinê oraz drób, jedzone g³ównie na wschodzie i pó³nocy kraju (wy¿yna Doniecka, Podole, Lwów). Ryby spo¿ywane s± w mniejszych ilo¶ciach ni¿ miêsa, jednak potrawy z nich s± równie smakowite - np. ryba po kozacku, sa³atka z ³ososia, okraszonki i warieniki. W kuchni ukraiñskiej stosowane s± zarówno ryby morskie, z Morza Czarnego i Azowskiego (Odessa, Krym), jak i s³odkowodne z Dniepru (Zaporo¿e).
W kuchni ukraiñskiej jest wytwarzany napój tzw. kwas, czêsto podawany z sokiem. Na Ukrainie jest du¿y wybór niezliczonych ilo¶ci win, piw oraz silniejszych alkoholi.
Historia
O pe³n± bogactw Ukrainê przez stulecia toczy³y siê wojny. Przez wiele stuleci kraj by³ zale¿ny od innych pañstw, a walka o wolno¶æ toczona w XX wieku ci±gle jeszcze nie jest zakoñczona ostatecznym sukcesem. Po krótkim okresie niepodleg³o¶ci (1917-20), nast±pi³y lata rz±dów ZSRR, które w latach 1921-22 i 1932-33 doprowadzi³y do klêsk g³odu i ¶mierci 8 milionów mieszkañców. W czasie II wojny ¶wiatowej zginê³o kolejne 7 milionów obywateli Ukrainy, za których ¶mieræ odpowiedzialni s± zarówno Niemcy, jak i Sowieci. Mimo uzyskania niepodleg³o¶ci po rozpadzie ZSRR w 1991 roku, Ukrainie nie uda³o siê uzyskaæ prawdziwej wolno¶ci. Dawne elity pozostaj±ce u w³adzy, skutecznie t³umi³y wysi³ki zmierzaj±ce do wprowadzenia reform gospodarczych, przeprowadzenia prywatyzacji i wprowadzenia swobód obywatelskich. Wa¿nym wydarzeniem historycznym by³a Pomarañczowa Rewolucja, która mia³a miejsce na Ukrainie od 21 listopada 2004 roku do 23 stycznia 2005, czyli od zakoñczenia drugiej tury wyborów prezydenckich, w których zmierzyli siê kandydat obozu w³adzy, ówcze¶nie urzêduj±cy premier Wiktor Janukowycz oraz kandydat opozycyjnej Naszej Ukrainy, by³y premier Wiktor Juszczenko, do czasu z³o¿enia przysiêgi prezydenckiej przez Wiktora Juszczenkê.Nazwa przewrotu zosta³a nadana od pomarañczowego koloru, który by³ symbolem sztabu wyborczego Wiktora Juszczenki. Bezpo¶rednim efektem pomarañczowej rewolucji by³a zmiana na scenie politycznej Ukrainy. W wyniku powtórzonej drugiej tury wyborów prezydentem zosta³ Juszczenko.
Ceny
Poni¿sze ceny podane w UAH:
Czeburiak– 2
Chleb– 2
Piwo Obolon– 2,5
Drink Brendy z col±– 2,2
Woda mineralna gazowana 1,5 l– 1,5
Wódka 0,5– 7
Wódka 0,7– 10
Barszcz ukraiñski– 5
Frytki– 4
Mama³yga– 5
Banosz– 5
Piwo w restauracji- 4
Trolejbus w Czerniowcach– 0,4
Tramwaj we Lwowie– 0,5